Mayıs ateşi piyasaları 5 cephede sınayacak

İki yıl arka arkaya pozitif seyreden küresel piyasalar 2026’ya da güçlü bir başlangıç yaptı. Ocak ayındaki sert yükseliş iştahı artırırken, ay sonunda gelen kar satışları ilk uyarıyı verdi. Şubat ise yönsüz, dalgalı ve temkinli bir görünümle geçti.

Mart sonunda gelen ateşkes, nisan ayında güçlü bir toparlanmayı beraberinde getirdi. Ocakta yüzde 4 yükselen, şubatta yatay seyreden ve martta yüzde 9,1 gerileyen MSCI tüm dünya borsaları endeksi, nisanı yüzde 12,1 primle ve zirvede kapattı. Böylece dört aylık kümülatif getiri yüzde 6,1’e ulaştı.

Ve şimdi mayıs ayındayız.

Normal şartlarda “mayısta sat ve git” yaklaşımı öne çıkar. Ancak içinde bulunduğumuz dönemde ne zamanlama klasik ne de riskler alışıldık düzeyde. Çünkü fiyatlamaları artık yalnızca ekonomik veriler değil, küresel güç mücadelesi, lider davranışları ve jeopolitik gelişmeler belirliyor.

ABD ve Başkan Donald Trump’ın yaklaşımı, diplomasi yerine baskı ve güç kullanımını öne çıkarıyor. Tehdit, yaptırım, sert söylem ve savaş giderek temel politika araçlarına dönüşmüş durumda.

Ortadoğu’da savaşın ikinci aşaması gündemde ve her an devreye girebilecek bir görünüm sergiliyor. Yeniden başlandığında çatışma bölgesel bir savaşa da dönüşme riski taşıyor. İran için Hürmüz’ü kapatmak yetmeyecek. Üstelik ABD’nin hedefi de bu boğazı trafiğe açmak.
ABD’de başkan ile Kongre arasında savaş yetkisine ilişkin tartışmaların sertleşmesi bekleniyor. Trump ateşkes nedeniyle sürenin durduğunu savunurken karşı görüş ablukanın da fiilen savaş anlamına geldiğini ve 2 aylık sürenin bittiğini öne sürüyor.
AB ile ABD arasında ticaret gerilimi artıyor. Almanya’ya yönelik gümrük vergisi tehdidi ve ardından bu ülkedeki ABD’li asker sayısını 5 bin kişi azaltma kararı sürecin yeni aşaması olarak öne çıkıyor.
Ay ortasında Trump’ın Çin ziyareti planlanıyor. Ticaret ağırlıklı geçmesi beklenen görüşmelerden piyasalar kısa vadeli olumlu sinyaller çıkarabilir.
Fed’e başkan atama sürecinin 15 Mayıs’ta netleşmesi bekleniyor. Ancak süreç tamamlanmadan yeni tartışmaların ortaya çıkması ihtimal dahilinde. Kaldı ki atama sonrası yeni başkanın ilk açıklamaları da, erken bir Trump-Fed kavgasını yeniden başlatabilir.

Bu çerçevede belirsizlik yüksek, oynaklık kaçınılmaz görünüyor. Ancak bu tür dönemler aynı zamanda yeni fırsatların da ortaya çıktığı zamanlar oluyor.

Petrol fiyatları bu sürecin en önemli göstergesi olmayı sürdürüyor. İlk dört ayda yüzde 92,6’lık artış, sıradan bir fiyat hareketi değil, doğrudan jeopolitik risklerin yansıması.

Eğer başlarsa ikinci aşamada belirleyici olan unsur, savaşın nasıl genişleyeceği olacak.

Hürmüz Boğazı önemli bir koz olmayı sürdürürken, Mendep hattında oluşabilecek riskler küresel ticaret, petrol tedariğinde ve fiyatlarında yeni bir baskı yaratabilir.

Savaşın genişlemesi halinde bu durum bölgesel sınırları aşarak küresel ekonomik etkiler yaratacağı ve bu etkileri büyüteceği çok açık.