İran'da 28 Aralık günü ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan eylemlerde hayatını kaybedenlerin sayısının 116'ya yükseldi, ülke çapındaki protestolar devam ediyor.
Yetkililerin perşembe günü uygulamaya koyduğu internet kesintisi, protestocuları büyük ölçüde dünyadan koparmış durumda. Ancak ülkeden sızan videolar, Tahran'da cumartesi sabahının erken saatlerine kadar binlerce kişinin gösteri yaptığını ortaya koydu. Göstericiler, ülkenin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney aleyhinde sloganlar attı.
AFP tarafından doğrulanan bir videoya göre, cumartesi gecesi Tahran'ın kuzeyindeki bir semtte yeni protestolar patlak verdi. Görüntülerde, Punak Meydanı üzerinde havai fişekler atıldığı, göstericilerin tencere-tava çalarak 1979 İslam Devrimi'yle devrilen Pehlevi hanedanına destek sloganları attığı görüldü.
Protestocular, Hamaney'in memleketi olan Meşhed'de de sokaklara çıktı. Yanan ateşlerin arasında yürüyen kalabalıklar, Hamaney'in protestocuları "vandallar" olarak nitelemesine ve ABD'yi huzursuzluğu körüklemekle suçlamasına meydan okudu.
570'TEN FAZLA PROTESTO DÜZENLENDİ
ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı'na göre, pazar günü erken saatlere kadar İran'ın 31 eyaletinin tamamında 570'ten fazla protesto düzenlendi. ABD Başkanı Donald Trump, İranlı yetkililerin protestocuları ölümcül güç kullanması halinde müdahale edebileceği tehdidini defalarca dile getirdi; bu açıklamalara Tahran'dan sert yanıt geldi. Trump, cuma günü İranlı yetkililerin "büyük bir belaya girdiğini" söyleyerek, "Ateş etmeye başlamasanız iyi olur, çünkü biz de ateş etmeye başlarız" dedi.
Cumartesi gecesi ise, ABD'nin "yardım etmeye hazır" olduğunu söyledi. Truth Social'daki paylaşımında, "İran belki de hiç olmadığı kadar ÖZGÜRLÜĞE bakıyor. ABD yardıma hazır!!!" ifadelerini kullandı; ancak ne tür bir yardım olabileceğini belirtmedi.
İRAN'DAN ABD'YE YANIT
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, pazar günü yaptığı açıklamada, ABD'nin İran'a saldırması halinde Amerikan ordusu ile İsrail'in "meşru hedefler" olacağı uyarısında bulundu. Bu açıklama, İran'ın olası bir karşı saldırısında İsrail'i de hedef alabileceğine dair ilk açık mesaj oldu.
İranlı yetkililer cumartesi günü halka protestolara katılmamaları çağrısı yaptı. Başsavcı Muhammed Mehvadi Azad, protestolara katılanların "Tanrı düşmanı" sayılacağını ve bunun idam cezası gerektiren bir suç olduğunu söyledi. Devlet televizyonu daha sonra, protestoculara yardım edenlerin dahi bu suçlamayla karşı karşıya kalabileceğini duyurdu.
İnternet ve mobil iletişimin hala büyük ölçüde kesik olması, son yılların en büyük protestolarının boyutunun uluslararası medya tarafından net biçimde tespit edilmesini zorlaştırıyor. Ancak ülkeden gelen sınırlı videolar ve Starlink uydu sistemi üzerinden engeli aşabilen aktivistlerin aktardıkları, öfkeli kalabalıklara karşı sert polis müdahalelerine işaret ediyor.
CAN KAYBI 116'YA YÜKSELDİ
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısının 116'ya yükseldiğini duyurdu.
HRANA'nın haberine göre, ülkede 14. gününe giren gösterilerde çıkan olaylar sırasında 37'si güvenlik görevlisi ve 4'ü sağlık çalışanı olmak üzere 116 kişi yaşamını yitirdi. Bir savcının da olaylar sırasında öldürüldüğü ifade edildi.
Olaylarda 2 bin 600'ü aşkın kişinin yaralandığı aktarılan haberde, şu ana kadar 2 bin 638 kişinin de gözaltına alındığı aktarıldı.
İranlı yetkililerden gösterilerde ölen ya da yaralananların toplam sayısına ilişkin şu ana kadar açıklama yapılmadı.
İran'daki gösteriler
İran'da 28 Aralık 2025'te ülkedeki yerel para biriminin dövize karşı yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın başlattığı protestolar, ülkenin birçok kentine yayıldı.
Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, 7 Ocak'ta yayımladığı haberinde gösterilerde yaralanan polis sayısının 568'e ve gönüllü güvenlik güçleri olarak bilinen Besic mensubunun sayısının da 66'a yükseldiğini duyurmuş, toplam can kayıplarına ilişkin bilgi vermemişti.
İran'ın başkenti Tahran'da 8 Ocak'ta şiddetlenen protestolar sırasında çıkan olaylarda protestocular arasındaki gruplar tarafından çok sayıda otobüs ve ambulansın yanı sıra 24 ev, 25 cami ve 2 hastane ile 26 bankanın da aralarında olduğu kamu binalarının kundaklandığı ve tahrip edildiği açıklanmıştı.
Olayların ardından İran yönetimi ülke genelinde internet erişimini engellemişti.
