ABD-İran hattındaki ateşkes tehlikeye girdi mi?

ABD ile İran hattında dün gece karşılıklı saldırılar yaşandı. Bu gelişme, bir aydır yürürlükte olan ateşkesin şimdiye kadarki en ciddi sınaması olarak değerlendiriliyor.

İran, ABD'yi Hürmüz Boğazı'nda iki gemiyi hedef alarak ve sivil bölgeleri vurarak ateşkesi ihlal etmekle suçladı. ABD ise saldırılarının misilleme niteliği taşıdığını savundu.

ABD ordusu, boğazdan geçiş yapan üç Amerikan savaş gemisine saldırı düzenlenmesinden sorumlu noktaları hedef aldığını açıkladı. Washington, bunu Tahran'ın "nedensiz" saldırganlığı olarak niteledi.

İran devlet televizyonu ise saatler süren çatışmanın ardından "Hürmüz Boğazı çevresindeki İran adaları ve kıyı kentlerinde durumun artık normale döndüğünü" duyurdu.

Karşılıklı çatışmalar, son bir ay boyunca büyük ölçüde korunan ancak zaten kırılgan olan ateşkesin sürdürülebilirliğini ciddi biçimde tartışmalı hale getirdi.

TRUMP: ATEŞKES HALA GEÇERLİ

Buna karşın ABD Başkanı Donald Trump, saldırılara rağmen ateşkesin hala geçerli olduğunu savundu. Trump, ABC News’e verdiği röportajda saldırıları “hafif bir yoklama” olarak tanımladı.

Washington'da gazetecilere konuşan Trump, "Bugün bizimle oynamaya kalktılar. Biz de onları darmadağın ettik. Ufak bir hamle yaptılar. Ben buna küçük bir yoklama derim" dedi.

Çatışmanın müzakere yoluyla sona erdirilmesine dair umutların bundan nasıl etkilendiği sorulduğunda ise Trump, bir anlaşmanın "gerçekleşmeyebileceğini ama herhangi bir gün de olabileceğini" söyledi.

ABD Başkanı, "Bence anlaşmayı benim istediğimden daha fazla istiyorlar" ifadelerini kullandı.

CENTCOM: HİÇBİR ABD UNSURU VURULMADI

Perşembe akşamı yapılan açıklamada ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), saldırıları doğrulayarak şu bilgiyi verdi:

"USS Truxtun, USS Rafael Peralta ve USS Mason uluslararası deniz geçiş hattından ilerlerken İran güçleri çok sayıda füze, insansız hava aracı ve küçük botla saldırı düzenledi. Hiçbir ABD unsuru isabet almadı."

CENTCOM, güçlerinin "gelen tehditleri bertaraf ettiğini" ve ABD güçlerine saldırılardan sorumlu İran askeri tesislerini hedef aldığını bildirdi. Hedef alınan noktalar arasında füze ve İHA fırlatma alanları, komuta-kontrol merkezleri ile istihbarat, gözetleme ve keşif unsurlarının bulunduğu belirtildi.

Açıklamada, "CENTCOM gerilimin tırmanmasını istemiyor ancak Amerikan güçlerini korumak için konuşlanmış ve hazır durumda" denildi.

İRAN ABD'Yİ ATEŞKESİ BOZMAKLA SUÇLADI

İran ordusu ise ABD'yi, Hürmüz Boğazı'na giriş yapan bir İran petrol tankerini ve bir başka gemiyi hedef alarak ateşkes anlaşmasını bozmakla suçladı.

İranlı askeri sözcü, "Saldırgan, terörist ve korsan ABD ordusu ateşkesi ihlal etti" dedi.

Sözcü ayrıca ABD'nin, Bender Abbas ve Keşm Adası boyunca "sivil alanlara" hava saldırıları düzenlediğini ve bu saldırıların "bazı bölge ülkelerinin iş birliğiyle" gerçekleştirildiğini öne sürdü.

İran Silahlı Kuvvetleri'nin buna karşılık olarak ABD savaş gemilerini hedef aldığını ve "önemli ölçüde hasar verdiğinin bildirildiğini" söyledi.

ABD son dönemde İran üzerindeki baskısını artırarak Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını istiyordu. Washington aynı zamanda İran limanlarına yönelik deniz ablukasını da uyguluyordu.

ABD ordusu pazartesi günü yaptığı açıklamada, Trump'ın "Özgürlük Projesi" adını verdiği girişim kapsamında boğazda mahsur kalan tankerleri yönlendirmek için savaş gemileri göndermesinin ardından, İran'a ait altı küçük botun yanı sıra seyir füzeleri ve insansız hava araçlarının imha edildiğini duyurmuştu.

"ARA ANLAŞMA SAĞLANABİLİR"

Perşembe günü yeniden başlayan çatışmalar, Pakistanlı yetkililerin iki ülkenin Orta Doğu'daki savaşı durdurmaya yönelik geçici bir anlaşmaya yakın olduğunu açıklamasından yalnızca birkaç saat sonra yaşandı.

İslamabad'daki yetkililer, bu hafta sonu oldukça temel nitelikte bir "ara anlaşma" sağlanabileceğini ve Tahran'ın ABD'nin teklifini değerlendirdiğini söyledi.

Bununla birlikte hem Pakistan hem de Trump, haftalardır diplomatik ilerlemenin yakın olduğunu öne sürse de çatışmaları kalıcı biçimde sona erdirmeye yönelik müzakerelerde şimdiye kadar somut bir ilerleme sağlanamadı.

Trump, perşembe akşamı sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, ateş altında Hürmüz'den çıkmayı başaran Amerikan destroyerlerinin mürettebatını övdü.

Trump, ABD gemilerinin "hiçbir zarar görmediğini" söyledi. Ayrıca "İranlı saldırganların" çok sayıda küçük bot, füze ve insansız hava aracıyla birlikte "tamamen yok edildiğini" savundu.

Trump, saldırının İran'ın "normal bir ülke olmadığını" gösterdiğini ve ülkenin "çılgın" liderlerinin nükleer silaha sahip olmaları halinde bunu kullanmaktan çekinmeyeceklerini söyledi.

Hızlı bir diplomatik adım atılmaması halinde ABD'nin gelecekte "çok daha sert" karşılık verebileceği uyarısında bulundu.